งานรื้อถอน (Demolition) สามารถแบ่งประเภทได้ตามวิธีการดำเนินการและลักษณะของสิ่งปลูกสร้าง ดังนี้ครับ:
1. แบ่งตามวิธีการรื้อถอน
- การรื้อถอนแบบใช้แรงงานคน (Manual Demolition): ใช้เครื่องมือพื้นฐาน (รื้อห้อง, ภายใน) เช่น ค้อนปอนด์ ชะแลง หรือเครื่องเจาะสกัดขนาดเล็ก เหมาะกับงานในที่แคบหรืองานรื้อถอนบางส่วนเพื่อรักษาโครงสร้างเดิม
- การรื้อถอนด้วยเครื่องจักรกลหนัก (Mechanical Demolition): (ทุบตึกสูง, โรงงาน) ใช้รถแบ็คโฮ (Excavator) พร้อมหัวเจาะ หัวกระแทก หรือหัวคีบ เหมาะกับอาคารขนาดใหญ่ที่ต้องการความรวดเร็ว
- การรื้อถอนแบบควบคุม (Controlled Demolition): ใช้เทคนิคพิเศษ (ในเขตชุมชน, ตัดโครงสร้างพิเศษ) ซึ่งรวมถึงงานรื้อถอนบ้าน, อาคารพาณิชย์, โครงสร้างเหล็ก, และฐานรากคอนกรีต เช่น การตัดคอนกรีต (Saw Cut) หรือการใช้สารเคมีเบ่งระเบิด เพื่อลดแรงสั่นสะเทือนและฝุ่นละอองต่ออาคารข้างเคียง
2. แบ่งตามหมวดหมู่ของงาน
ในทางปฏิบัติหรืองานประเมินราคามักแยกเป็นส่วนๆ ดังนี้:
- งานโครงสร้าง: รื้อถอนเสา คาน พื้นคอนกรีต หรือฐานราก
- งานสถาปัตยกรรม: รื้อถอนผนัง (ปูน/ไม้/กระจก) ประตู หน้าต่าง หลังคา และฝ้าเพดาน
- งานระบบ: รื้อถอนระบบไฟฟ้า โคมไฟ สายไฟ ระบบประปา และสุขภัณฑ์ต่างๆ
- งานปรับพื้นที่ (Clearing): การเคลียร์เศษวัสดุ ขนย้าย และปรับระดับดินให้พร้อมสำหรับการก่อสร้างใหม่
ข้อควรรู้ก่อนเริ่มงาน
- การขออนุญาต: อาคารที่สูงเกิน 15 เมตร หรืออยู่ใกล้ที่สาธารณะน้อยกว่า 2 เมตร ต้องได้รับใบอนุญาตรื้อถอนจากทางเขตหรือเทศบาลก่อนเสมอ
- การใช้วิศวกร: งานรื้อถอนอาคารบางประเภทถือเป็นวิศวกรรมควบคุม ซึ่งต้องมีวิศวกรโยธาควบคุมดูแลเพื่อความปลอดภัย
- การจัดการเศษวัสดุ: ควรมีการคัดแยกวัสดุที่ยังใช้ได้ (เช่น ไม้ ประตู หน้าต่าง) เพื่อนำไปขายต่อหรือลดต้นทุนการกำจัดขยะ
คุณกำลังวางแผนจะ รื้อถอนอาคารประเภทไหน หรือต้องการทราบ ราคาประเมินเบื้องต้น ของงานรื้อถอนส่วนใดเป็นพิเศษไหมครับ?
ขั้นตอนสำคัญในการรื้อถอน
- วางแผน: ตรวจสอบโครงสร้าง, ตัดระบบไฟฟ้า/น้ำ, กั้นพื้นที่
- ดำเนินการ: รื้อจากบนลงล่าง หรือตามลำดับที่วิศวกรกำหนด
- ขนย้าย: แยกประเภทขยะ (เหล็ก, ปูน, ไม้) เพื่อรีไซเคิลหรือฝังกลบ
ขั้นตอนสำคัญในการรื้อถอน
1. การเตรียมตัวและข้อกฎหมาย (ก่อนเริ่มงาน)
- ขออนุญาตรื้อถอน: หากอาคารสูงเกิน 15 เมตร หรือห่างจากอาคารอื่น/พื้นที่สาธารณะน้อยกว่า 2 เมตร ต้องยื่น แบบ ข.1 เพื่อขอใบอนุญาตรื้อถอน (อ.1) กับหน่วยงานท้องถิ่น เช่น สำนักงานเขต หรือ อบต.
- ตรวจสอบโครงสร้างและวัสดุ: สำรวจความแข็งแรงและคัดแยกวัสดุที่มีมูลค่า (เช่น ไม้เก่า ประตู หน้าต่าง) เพื่อลดค่าใช้จ่ายหรือนำไปขายต่อ
- แจ้งเพื่อนบ้าน: บอกกล่าวเจ้าของพื้นที่ข้างเคียงเพื่อเตรียมรับผลกระทบจากเสียงและฝุ่น
- จัดการระบบสาธารณูปโภค: ตัดมิเตอร์น้ำและไฟฟ้า หรือย้ายตำแหน่งให้ปลอดภัยก่อนเริ่มงาน
2. ขั้นตอนการปฏิบัติงานรื้อถอน
- ติดตั้งระบบป้องกัน: วางแนวกั้น ติดตั้งตาข่ายกันฝุ่น และนั่งร้าน เพื่อความปลอดภัยของคนงานและบุคคลภายนอก
- รื้อถอนตามลำดับ: ปกติจะเริ่มจาก “บนลงล่าง” และ “นอกเข้าใน” โดยรื้อส่วนหลังคา ฝ้าเพดาน และงานระบบออกก่อน
- การทุบโครงสร้าง: รื้อผนัง คาน และเสาตามลำดับทางวิศวกรรม เพื่อป้องกันโครงสร้างถล่มโดยไม่ตั้งใจ
3. การจัดการหลังการรื้อถอน
- ขนย้ายเศษวัสดุ: คัดแยกเศษปูน เหล็ก และขยะก่อสร้าง เพื่อนำไปกำจัดหรือรีไซเคิลตามข้อกำหนดของท้องถิ่น
- แจ้งยกเลิกบ้าน: หากเป็นการรื้อถอนบ้านทั้งหลัง ต้องแจ้งนายทะเบียน ณ ที่ว่าการอำเภอหรือสำนักงานเขต ภายใน 15 วัน นับแต่วันที่รื้อเสร็จ เพื่อจำหน่ายเลขที่บ้านออกจากทะเบียนราษฎร
สำหรับการรื้อถอนอาคารขนาดใหญ่หรือมีความซับซ้อน ควรปรึกษา วิศวกรควบคุมงาน เพื่อวางแผนลำดับขั้นตอนที่ปลอดภัยที่สุดตาม พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522
คุณต้องการข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับ เอกสารที่ต้องใช้ ในการยื่นขออนุญาต หรือ ราคาประเมิน งานรื้อถอนต่อตารางเมตรหรือไม่?
